حتما سماع از معصوم لازم باشد خود مورد اين روايات از مصاديق تعارض حكم عقل قطعى با دليل نقلى است كه عقل قطعى مىگويد : سماع از حجّت لازم نيست ولى نقل مىگويد سماع لازم است و ما قبلا وضعيت را روشن ساختيم كه هركجا از طريق حكم عقل قاطع شديم به امرى از امور از طريق شرعى نه قطع به خلاف آن و نه ظن به خلاف و حتّى احتمال خلاف هم داده نمىشود و دليل شرعى هم اگر قطع يا مظنه نياورد ارزشى ندارد و لذا هر دليل نقلى كه در قبال قطع حاصل از عقل قرار بگيرد اگر جامع شرائط حجيت نباشد طرح مىكنيم و اگر واجد شرائط باشد و قابل طرح نباشد مثل ظواهر قرآن و يا ظواهر خبرهاى متواتر السند بايد اين ظاهر را توجيه نمود و بر خلاف ظاهر حمل كند آن‌گونه كه ما عمل كرديم پس شما اخباريين از اخبار و روايات هم طرفى نبستيد و بارى نبستيد و گلى نچيديد ! ! ( نعم ) ( تبصره ) بطور كلّى در رابطه با حجّيت حكم عقل سه نظريه وجود دارد : 1 - بيشتر دانشمندان اهل سنت مىگويند حكم عقل مطلقا حجّت است چه حكم عقل قطعى و چه حكم عقل ظنى مثل قياس و استحسان و . . . اين‌ها دچار افراط شده‌اند 2 - بيشتر علماء اخبارى مسلك مىگويند : حكم عقل و مقدمات عقليّه مطلقا ارزش ندارند چه حكم عقل ظنى و چه حتى حكم عقل قطعى بلكه تنها طريق كتاب و سنّت معتبر و متبع است بدليل اينكه : اوّلا مقدمات عقليه كثير الخطا است و ثانيا اخبار اين معنى را بيان مىكنند كه جلوتر هر دو دليل اين‌ها را جواب داديم ، اين‌ها دچار تفريط شده‌اند 3 - معظم فقهاء شيعه حدّ وسط را انتخاب نموده و از افراط يا تفريط گريزانند ، اين‌ها مىگويند : حكم عقل ظنى همانند قياس و استحسان و . . .